Cụm từ “whisky lọc lạnh” chắc chắn sẽ gây ra một cuộc tranh luận sôi nổi trong giới sành rượu. Mặc dù là một quy trình tương đối phổ biến trong sản xuất scotch, nhưng nó vẫn gây chia rẽ ý kiến. Một số người theo chủ nghĩa thuần túy cho rằng whisky không lọc lạnh ngon hơn, trong khi những người khác tin rằng lọc lạnh giúp nâng cao tính thẩm mỹ và hương vị của whisky.

Vậy, sự thật là gì? Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cung cấp mọi thông tin bạn cần biết về lọc lạnh, bao gồm khái niệm và tác động của nó đối với whisky.

Đây là quá trình làm lạnh chất lỏng có cồn xuống khoảng -1°C và sau đó lọc qua các bộ lọc kim loại hoặc giấy. Mục đích của việc này là loại bỏ một số tạp chất nhất định, bao gồm axit béo và este, những chất có thể làm cho rượu whisky Scotch bị đục.

Để hiểu rõ hơn về hiện tượng đục hay “mờ”, cần xem xét thành phần của whisky và cách các tạp chất này hình thành:

Axit béo: Đây là các axit hữu cơ có trong ngũ cốc dùng để sản xuất whisky, như lúa mạch. Trong quá trình lên men, men sản xuất ra các axit này khi phân hủy đường trong ngũ cốc.

Este: Là các hợp chất hình thành trong quá trình lên men khi axit phản ứng với cồn. Chúng góp phần tạo nên hương thơm và mùi vị trái cây, hoa cỏ cho whisky. Sự kết hợp giữa axit và cồn trong quá trình lên men tạo ra nhiều loại este khác nhau.

Rượu whisky mang hương vị và mùi thơm từ các hợp chất hòa tan trong hỗn hợp nước-ethanol. Tuy nhiên, có những hợp chất chỉ hòa tan ở một nhiệt độ nhất định. Khi rượu whisky được pha loãng bằng nước lạnh hoặc đủ lạnh, các phân tử este và axit béo chuỗi dài sẽ kết tụ lại thành các hạt nhỏ gọi là micelles. Các hạt này tán xạ ánh sáng, khiến chất lỏng trở nên mờ đục, tạo nên hiện tượng mờ do lạnh (chill haze) hay sương mù whisky. Các hợp chất này chỉ có thể nhìn thấy và lọc bỏ khi chất lỏng đã lạnh.

Cảm nhận hương vị ở con người rất phức tạp. Whisky bị đục có thể khiến một số người cảm thấy kém hấp dẫn hơn, nhưng rất khó để phân biệt sự khác biệt thực sự về hương vị và cảm nhận chủ quan. Vấn đề này đã được tranh luận trong nhiều năm.

Mặc dù chất lỏng trong hơn thường được xem là dấu hiệu của chất lượng, một số ý kiến cho rằng việc lọc bỏ các hợp chất cụ thể sẽ làm mất đi hương vị hoặc thay đổi cảm giác trong miệng. Trong các thử nghiệm vị giác, whisky không lọc lạnh thường được đánh giá là “đầy đặn hơn”, “tròn vị hơn” và “đậm đà hơn” so với whisky lọc lạnh.

Việc xác định một loại whisky đã được lọc lạnh hay chưa là một thách thức, do thông tin này không phải lúc nào cũng được ghi rõ trên nhãn. Tuy nhiên, bạn có thể tìm kiếm một số dấu hiệu và gợi ý sau:

Thông tin trên nhãn: Hãy tìm các cụm từ như “non-chill filtered” (không lọc lạnh) hoặc “natural colour” (màu tự nhiên).

Nồng độ cồn (ABV): Theo nguyên tắc chung, whisky có nồng độ cồn từ 46% trở lên thường không được lọc lạnh.

Tham khảo đánh giá: Các bài đánh giá whisky trên các trang web, tạp chí hoặc diễn đàn có thể cung cấp thông tin chi tiết về quá trình lọc.

Liên hệ trực tiếp nhà máy chưng cất: Nếu có bất kỳ nghi ngờ nào, bạn có thể liên hệ trực tiếp với nhà máy chưng cất. Nhiều nhà máy sẵn lòng chia sẻ thông tin về quy trình sản xuất của họ.

Nhà sáng lập George Smith đã không lọc lạnh The Glenlivet. Tuy nhiên, ngày nay, việc lọc lạnh đã trở thành một quy trình phổ biến trong sản xuất whisky, và chúng tôi áp dụng phương pháp này cho hầu hết các dòng sản phẩm của mình. Mục đích của quy trình này là cải thiện vẻ ngoài của rượu, đảm bảo độ trong và cảm giác nhất quán giữa các lô khác nhau.

Việc lọc lạnh whisky hoàn toàn phụ thuộc vào khẩu vị cá nhân. Không có loại nào tốt hơn loại nào; đây chỉ là vấn đề sở thích. Chúng tôi khuyến khích bạn tự mình thử nếm để tìm ra sở thích của mình. The Glenlivet cung cấp nhiều loại single malt lọc lạnh như Founder’s Reserve êm mượt, và cả những dòng không lọc lạnh như Nàdurro first fill whisky.

Để khám phá thêm về sự phức tạp của whisky, hãy tham khảo hướng dẫn whisky và bài viết về whisky hiếm của chúng tôi. Nếu bạn muốn tìm cảm hứng về cách thưởng thức whisky, hãy xem qua các công thức cocktail whisky, bao gồm đồ uống mùa đông và các biến thể Old Fashioned.